Bu makalede TCK madde 281 de yer alan Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu incelenecektir.

• TCK madde 281 de de görüleceği üzere söz konusu madde Ceza Muhakemesinin de amacı olan maddi gerçeği bulma iradesini göstermektedir.

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme
Madde 281- (1) Gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla, bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişi, altı aydan beş yıla kadar hapis
cezası ile cezalandırılır. Kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçla ilgili olarak kişiye bu fıkra hükmüne göre ceza verilmez.
(2) Bu suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(3) İlişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce gizlenen delilleri mahkemeye teslim eden kişi hakkında bu maddede tanımlanan suç nedeniyle verilecek cezanın beşte
dördü indirilir.

Bağlılık kuralı
Madde 40- (1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.
(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.
(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir.

Madde metninden de anlaşılacağı üzere bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişi, söz konusu suçtan cezai manada sorumlu tutulacaktır. Ayrıca söz konusu suçun adından da anlaşılacağı üzere bu suçun işlenebilmesi için daha önceden işlenen bir suç gerekmektedir. Bu suç genel kastla değil özel kast ile işlenebilir. Seçimlik hareketli bir suçtur.

Tek eylem nedeniyle iki ayrı suçtan dava açılıp her iki suçtan da ayrı ayrı hüküm kurularak beraat kararı verilemeyeceği hususu da dikkate alınarak; oluşa ve delillere göre, elde edilen delillerin adam öldürme suçundan hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmamakla beraber sanığın daha önce izinsiz taşıdığı 6136 sayılı Yasa kapsamına göre tabancasını ölene verdiği, bu tabancayla intihar eden ölenin yanına gittiğinde, kendi tabancasının kullanıldığını görmesi üzerine, öldürme fiilinin delili olan bu tabancayı olay yerinden alarak yok ettiği, böylece öldürme suçunun delillerini gizlemek ve yok etmek suçunu işlediği anlaşıldığı ve bu suçtan cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hem adam öldürme hem de suç delillerini gizlemek ve yok etmek suçundan beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı olup, T.C YARGITAY 1.CEZA DAİRESİ ESAS NO.2007/2235 KARAR NO.2008/5944 KARAR TARİHİ.15.07.2008

YARGITAY 1. Ceza Dairesi
Esas No:2007/2235
Karar No:2008/5944

Tahir’i kasten öldürmekten, suç delillerini gizlemekten ve izinsiz silah taşımaktan sanık Serkan’ın yapılan yargılanması sonunda; izinsiz silah taşımaktan hükümlülüğüne, öldürmekten beraetine, suç delillerini gizlemekten ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin (Burdur Ağır Ceza Mahkeme-si)’nden verilen 14.03.2006 gün ve 29/64 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi müdahil vekili tarafından istenilmiş olduğundan, dava dosyası C.Baş-savcılığı’ndan tebliğname ile Dairemize gönderilmekle incelendi ve aşağıdaki karar tespit edildi.

a) Kat ılan vekilinin yetkisi bulunmadığından 6136 sayılı Yasa’ya muhalefet suçundan kurulan hükme yönelen temyiz başvurusunun CMUK’nın 317. maddesi uyarınca reddine karar verildi.
b) Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun ve Dairemizin istikrar kazanmış kararlarına göre; suç delillerini gizlemek ve yok etmek eyleminin delillerinin gizlendiği iddia edilen suça iştirak düzeyine ulaşabileceği ve delilleri gizlenen suçun yargılamasını etkileyerek suçun sübutunu ve vasfının değişmesine yol açarak katılanın yararlarını etkilemesinin söz konusu olması nedeniyle, katılanın anılan suçtan açılan davaya katılabileceği ve verilen hükmü de temyiz edebileceğinden tebliğnamedeki bu suçtan kurulan hükme yönelen temyiz talebinin reddine dair düşünce benimsenmemiştir.
3- Adam öldürmek ve suç delillerini gizlemek ve yok etmek suçlarından kurulan hükümlerle ilgili incelemede;
Tek eylem nedeniyle iki ayrı suçtan dava açılıp her iki suçtan da ayrı ayrı hüküm kurularak beraat kararı verilemeyeceği hususu da dikkate alınarak; oluşa ve delillere göre, elde edilen delillerin adam öldürme suçundan hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmamakla beraber sanığın daha önce izinsiz taşıdığı 6136 sayılı Yasa kapsamına göre tabancasını ölene verdiği, bu tabancayla intihar eden ölenin yanına gittiğinde, kendi tabancasının kullanıldığını görmesi üzerine, öldürme fiilinin delili olan bu tabancayı olay yerinden alarak yok ettiği, böylece öldürme suçunun delillerini gizlemek ve yok etmek suçunu işlediği anlaşıldığı ve bu suçtan cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hem adam öldürme hem de suç delillerini gizlemek ve yok etmek suçundan beraatine karar verilmesi, YARGITAY 1. Ceza Dairesi
Esas No:2007/2235 Karar No:2008/5944

Polis memuru olan sanıkların, müşteki F…‘in şikayetçi olduğunu öğrendiklerinde, adli kolluk görev ve yetkilerine sahip oldukları halde, müştekiye “16 yaşındasın, git babanla konuş, sonra şikayetçi olursan ifadeni alırız” dedikleri, daha sonra müştekinin babası olan A…‘in karakola gelip, “Eğer kızımın kızlığı bozulduysa şikayetçiyim” demesine karşın, herhangi bir işlem yapmadıkları; ayrıca soruşturma aşamasında tanık olarak dinlenen B…‘ün beyanında, “Bir polis memurunun gelerek hakkında tecavüz suçlaması olduğunu söylemesi üzerine emniyete geldiğini, cep telefonunda kayıtlı olan müştekiye ait mesajları sanık İ…‘ın yüksek sesle okuduğunu, bunu karakolda bulunan beş polis memurunun da duyduğunu, sanığın daha sonra kendisinden bu mesajları silmesini istediğin” belirtmesi karşısında, eylemlerinin, TCK’nın 257/2 gereği görevi kötüye kullanma suçu ve 281. maddesi gereği suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesi hukuka aykırıdır(Yargıtay 4. Ceza Dairesi - Karar: 2013/1081).

Bu suçun oluşabilmesi failin söz konusu delillerin suç delili olduğu bilmesi ve kasten delilleri yok etmesi gizlemesi ya da değiştirmesi gerekmektedir. Öldürme eyleminde kullanılan bıçağın saklanması hakaret eylemine karşı çekilen videonun imha edilmesi gibi. Taksirle bu suçun işlenmesi mümkün değildir. Sanık söz konusu delili hiçbir kastı olmadan ya da delilin bir suç delili olduğunu bilmeden delilin bir suçta kullanıldığını dahi bilmeden delili yok etmişse ya da kanundaki seçimlik hareketlerinden birini gerçekleştirmişse ceza hukukundaki kusursuz suç ve ceza olmaz ilkesi gereği cezalandırılmaz. Suç delili ifadesi çok geniş bir bir kavram olması nedeniyle sanık tanık şüpheli beyanı ya da bilgi alma tutanağında beyan verenlerin tutanakları söz konusu suçun konusunu oluşturabilir. Bu suça benzer bir düzenleme de TCK madde 284’tür.

Tutuklu, hükümlü veya suç delillerini bildirmeme
Madde 284- (1) Hakkında tutuklama kararı verilmiş olan veya hükümlü bir kişinin bulunduğu yeri bildiği halde yetkili makamlara bildirmeyen kimse, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) İşlenmiş olan bir suça ilişkin delil ve eserlerin başkaları tarafından saklandığı yeri bildiği halde yetkili makamlara bildirmeyen kimse, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
(3) Bu suçların kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(4) Bu suçların üstsoy, altsoy, eş veya kardeş tarafından işlenmesi halinde, cezaya hükmolunmaz.

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme
Madde 281- (1) Gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla, bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişi, altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçla ilgili olarak kişiye bu fıkra hükmüne göre ceza verilmez.
(2) Bu suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(3) İlişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce gizlenen delilleri mahkemeye teslim eden kişi hakkında bu maddede tanımlanan suç nedeniyle verilecek cezanın beşte dördü indirilir.

• TCK madde 281 ve 284 birlikte değerlendirildiğinde suçla ilgili bir delili bir suça ilişkin delil ve eserlerin başkaları tarafından saklandığı yeri bildiği halde yetkili makamlara bildirmeyen ve bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kimsenin cezai sorumluluğu doğacaktır.

Burada önemli olan husus ya da başka bir anlatımla söz konusu 2 suçun asıl konusu suçun delilidir. Delil suça ilişkin ispat vasıtasıdır. Yeri gelmişken CMK madde 217 e de değinmek gerekir söz konusu hükme göre

Delilleri takdir yetkisi
Madde 217 – (1) Hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller hâkimin vicdanî kanaatiyle serbestçe takdir edilir.
(2) Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.

Buna göre sanık hakkında TCK madde 281 ya da 284 hükümlerinden ceza verilecekse söz konusu suçlara ilişkin de delillerin duruşmaya getirilmesi ve tartışılması gerekmektedir.